سازه

انواع ستون در سازه، از نوع آرماتورها تا شکل ستون

انواع ستون در سازه بسیار متنوع هستند و هر کدام تحت شرایط و در فضایی خاص استفاده می شوند. ستون در واقع یک جزء ساختمانی قائم است که بارهای وارد شده بر سازه را تحمل می‌کند. ستون در واقع‌ می‌تواند بار‌ها را از سقف، دال کف، دال سقف یا تیر به کف یا فوندانسیون سازه انتقال دهد. در این مقاله انواع ستون در سازه را به بحث‌ می‌گذاریم. با ما همراه باشید.

انواع دسته‌بندی ستون در سازه

دسته‌بندی بر اساس نوع آرماتور
دسته‌بندی بر اساس بارگذاری
دسته‌بندی بر اساس نسبت لاغری
دسته‌بندی بر اساس شکل
دسته‌بندی بر اساس مصالح ساختمانی

انواع ستون در سازه بر اساس نوع آرماتور

۱- ستون تنگ دار

ستون تنگ دار

این نوع از ستون به طور معمول از بتن مسلح ساخته‌ می‌شود. در ستون تنگ دار آرماتورهای طولی به وسیله آرماتور‌های تنگ جانبی محصول شده‌اند. به طور کلی برآورد‌ها نشان داده است که ۹۵ درصد تمامی ستون‌های به کار رفته در ساختمان‌ها از نوع تنگ دار هستند.

2- ستون مارپیچ

ستون مارپیچ

ستون مارپیچ نیز از بتن مسلح ساخته شده است. در این نوع از ستوان میلگرد‌های طولی توسط آرماتورهای مارپیچ پیوسته و بسیار نزدیک به هم محصور شده‌اند. آرماتور مارپیچ از مزیت جلوگیری و به تأخیر انداختن گسیختگی بار محوری برخوردار است.

3- ستون مرکب یا کامپوزیت

ستون مرکب یا کامپوزیت

این نوع از ستون در واقع آرماتورهای اصلی و طولی به صورت مقطع فولادی یا لوله‌ای همراه با میلگردهای طولی یا بدون آن‌ها هستند. این نوع ستون مرکب از استحکام بسیار بالا و سطح مقطع نسبتاً کوچک برخوردار است و از طرف دیگر مقاومت آن در برابر حرارت یا به عبارتی آتش‌سوزی بسیار خوب است.

انواع ستون در سازه بر اساس بارگذاری

1- ستون تحت بار محوری

ستون تحت بار محوری

هنگامی که بارهای محوری قائم بر مرکز ثقل سطح مقطع ستون اعمال شده باشند، ستون مد نظر به‌عنوان ستون تحت بار محوری خطاب خواهد شد. ستون تحت بار محوری به ندرت در سازه‌ها استفاده‌ می‌شود، زیرا که بارهای قائم منطبق در مرکز ثقل سطح مقطع ستون عملی نیست. ستون‌های داخلی موجود در ساختمان‌های چند طبقه تحت بار‌های متقارن از دال‌های کف از تمامی جهات یک نمونه از ستون تحت بار محوری است.

2- ستون تحت بار خارج از مرکز تک‌محوری

ستون تحت بار خارج از مرکز تک‌محوری

هنگامی که بارهای قائم در مرکز ثقل سطح مقطع ستون طبق نباشد بلکه خارج از مرکز بر یکی از محورهای X یا Y سطح مقطع ستون عمل کنند، در این صورت ستون مد نظر تحت عنوان ستون تحت بار خارج از مرکز تک‌محوری خطاب خواهد شد.

3- ستون تحت بار خارج از مرکز دو محوری

ستون تحت بار خارج از مرکز دو محوری

هنگامی که بارهای قائم در ستون با مرکز ثقل ستون منطبق نباشد و به عبارتی بر محورهای X و Y اعمال نشده باشد، ستون مد نظر از نوع تحت بار خارج از مرکز دو محوری است.

انواع ستون در سازه بر اساس نسبت لاغری

ستون‌ها را‌ می‌توان بر اساس نسبت لاغری، یعنی نسبت طول مؤثر به حداقل بعد جانبی، در یکی از انواع زیر قرارداد:

1- ستون کوتاه

ستون کوتاه در سازه

در صورتی که نسبت طول مؤثر ستون به حداقل بعد جانبی کمتر از ۱۲ باشد، ستون از نوع کوتاه خواهد بود. این نوع از ستون دارای مقاومت پایین در برابر خردشدگی است و دچار گسیختگی فشار مطلق می‌شود.

2- ستون بلند

ستون بلند در سازه

در صورتی که نسبت طول مؤثر ستون به حداقل بعد جانبی بیشتر از ۱۲ باشد، در این صورت ستون از نوع بلند است. ستون نوع بلند در برابر خمش یا کمانش مقاومت پایینی دارد و دچار گسیختگی‌ می‌شود.

انواع ستون در سازه بر اساس شکل

1- ستون مربعی یا مستطیلی

ستون مربعی

این نوع از ستون‌ها به طور معمول در ساخت سازه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. ساخت و قالب‌گیری ستون‌های مربعی یا مستطیلی در مقایسه با ستون‌های دایره‌ای به‌مراتب آسان‌تر است که دلیل آن هم سادگی کار با قالب بتن در ستون‌های مربعی و مستطیلی و جلوگیری این ستون‌ها از ریزش بتن در هنگام بتن‌ریزی و شل بودن بتن است.

2- ستون دایره‌ای

ستون‌های دایره‌ای در واقع طراحی‌های بسیار خاصی دارند. ستون دایره ایدر شمع کوبی و نمای ساختمان‌ها به کار برده‌ می‌شوند.

3- ستون نوع L

ستون نوع L

این نوع از ستون‌ها به طور معمول در گوشه‌های دیوار مرزی مورد استفاده قرار‌ می‌گیرد و شباهت بسیار زیادی به ستون‌های مربع یا مستطیل شکل دارند.

4- ستون نوع T

ستون نوع T

این نوع ستون‌ها در واقع بر اساس پیش‌نیازهای طراحی یک سازه مورد استفاده قرار‌ می‌گیرند. ستون‌های به شکل T به طور گسترده در ساخت پل‌ها به کار برده‌ می‌شوند.

5- ستون نوع Y

ستون نوع Y

به طور کلی این نوع از ستون‌ها به مانند ستون‌های نوع T به طور گسترده در ساخت پل استفاده می‌شود که در آن نیاز به کنترل بار مرده و ساکن سازه و نیز بار زنده و رونده حرکت خودروها وجود دارد.

6- ستون نوع V

ستون نوع v

این نوع از ستون‌ها در صورتی که فضای مد نظر به صورت ذوزنقه‌ای باشد به کار گرفته می‌شود. برای ساخت این نوع ستون‌ها در مقایسه با سایر ستون‌ها به مقدار بیشتری از بتن نیاز است.

7- ستون شش‌ضلعی

این نوع از ستون‌ها به طور کلی سفارشی و تغییر شکل یافته هستند که به طور عمده با توجه به زیبایی خاصی که دارد در نما‌ها مورد استفاده قرار‌ می‌گیرد.

ستون نوع قوسی8- ستون نوع قوسی

این نوع از ستون‌ها به طور معمول هنگامی استفاده می‌شوند که فضای مد نظر قوسی شکل باشد. این نوع از ستون قوسی در سازه‌ها و مکان‌هایی به کار گرفته‌ می‌شود که هیچ‌گونه شانسی برای استفاده از ستون‌های مربع یا مستطیلی و دایره‌ای شکل وجود ندارد. به طور کلی این نوع از رستوران‌ها به ندرت مورد استفاده قرار‌ می‌گیرند زیرا که فرایند قالب‌گیری آن‌ها بسیار دشوار است.

منبع
civilplanetscivilreadtheconstructor

قادر بیری

دانش آموخته دانشگاه تهران هستم. چند سالی میشه مشغول نوشتن هستم. اینکه چی شد و چجوری شد که به اینجا رسیدم٬ بماند. الان هم با افتخار عضو تیم تحریریه کارگشا هستم.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
بستن