معماری و زندگی

۷ رمان معروف جهان که هر معماری باید بخواند!

Night mode

معماران بزرگ درست به مانند نویسندگانی بزرگ هستند. مهارت یک معمار در مشاهده جهان پیرامون تا کوچک‌ترین جزئیات ممکن و سپس برقراری و یافتن ارتباط‌هایی شگفت‌انگیز میان آن‌ها در زمان مناسب تجربیات و روایت‌های بزرگی را در اختیار انسان قرار‌ می‌دهد. معماران نیز با چرخه بی‌نهایتی از ارتباط‌ها میان مواد، مصالح، جغرافیا، زمان، مردم، تجربیات و باورهای خود مواجه هستند که همه آن‌ها در کالبد طراحی فضا نمایان‌ می‌شوند. از این رو، رمان و داستان‌ها برای تصور کردن اینکه طرح معماری چه خواهد بود و تجربیات حاصل از آن چگونه خواهد بود ابزار بسیار خوبی هستند. در این مقاله از ویکی ساختمون به ۷ رمان معروف جهان از رمان‌های نگاشته شده در مورد موضوعات غیر معماری اشاره شده است که هر یک از آن‌ها از کیفیت‌های منحصر به فرد خود برخوردار هستند که‌ می‌توانند جهان معماری را گسترش دهند.

اولین رمان معروف جهان برای معماران: ذِن و هنر نگهداری از موتورسیکلت

رمان زن و هنر نگهداری از موتورسیکلت اثر روبرت ام پیرسینگ است. این رمان داستان یک پدر و پسر است که با موتورسیکلت در حال سفر در شمال آمریکا هستند. این رمان با یک مکاشفه فلسفه‌وار از مفهوم کیفیت گره خورده است. کیفیت مفهومی است که معماران هر روز در حال تقلا با آن هستند. پیرسینگ در خلال این سفرنامه دیدگاه‌های فلسفی خود را شرح می‌دهد و به توضیح بعد «کیفیت» می‌پردازد.

رمان معروف جهان: زِن و هنر نگهداری از موتورسیکلت

این کتاب پس از انتشار به یکی از کتاب‌های پرفروش و عامه‌پسند در زمینه فلسفه تبدیل شد و حدود ۵ میلیون نسخه فروش رفت. عنوان کتاب نوعی بازی با عنوان مقاله ایست به نام «ذن و فن کمانگیری» که نویسنده‌ای آلمانی به نام اویگن هریگل پس از مطالعه فلسفه و فرهنگ بودائی ژاپنی در سال ۱۹۳۶ چاپ کرده بود. پیرسینگ در ابتدای کتاب اظهار می‌دارد که کتابش برخلاف عنوانش، حاوی اطلاعات دقیقی در مورد فرهنگ ذن بودایی یا موتورسیکلت‌ها نیست. این کتاب از آن جهت بسیار مناسب معماران است که تنها شما را در یک سفر ۱۷ روزه شگفت‌انگیز قرار‌ نمی‌دهد بلکه باعث‌ می‌شود که شما عمیق‌تر در مورد معنای کیفیت برای خود و متعاقباً در معماری به تفکر بپردازید.

خدای چیز‌های کوچک

رمان خدای چیزهای کوچک (The God of Small Things) یکی از آثار برجسته آرونهاتی روی است که تجربه خواندن آن به تقویت درک و تفکر هر معماری کمک می‌کند. روی نویسنده این رمان توجه بسیار زیادی را به چیزهای کوچک موجود در زندگی معطوف کرده است و علاوه بر آن اهمیت زیادی برای ارتباط آن‌ها با چیزهای بزرگ قائل شده است. درک رابطه عمیق میان جزئیات و بستر به طور قطع به یقین تحت تاثیر تحصیلات او در دانشکده برنامه‌ریزی و معماری در دهلی قرار گرفته است که بی تاثیر در تصمیمات او در خصوص رمان ساختار و فضا نبوده است. این کتاب در مورد داستان زندگی یک خانواده ثروتمند هندی است که در یک روز سرنوشت‌ساز در سال ۱۹۶۹ برای همیشه تغییر‌ می‌کند. استا و راحل، دوقلو‌های هفت ساله، زندگی‌شان را در آشفتگی جبران‌ناپذیری‌ می‌یابند، وقتی که دختر عموی کم سن و سالشان، سوفی از راه‌ می‌رسد. خدای چیز‌های کوچک نقطه تحولی است که برای نویسنده‌اش، مسیر حرفه‌‌ای پراهمیت نویسندگی داستان و تفسیر مسائل سیاسی را به ارمغان آورده است.

روی در خصوص ضروری بودن این رمان برای یک معمار این گونه عنوان‌ می‌دارد که «داستان‌هایی که شما خیلی دوست دارید در واقع همان داستان‌هایی هستند که آن‌ها را‌ می‌دانید … به لحاظ ساختاری و به عنوان یک معمار، شما طراحی یک خانه را از در ورودی شروع و به در خروجی تمام‌ نمی‌کنید. در این میان، ساختارهای لایه لایه و روایتی وجود دارند که به خودی خود نوعی چالش محسوب‌ می‌شوند.» این تفکر چرخه وار موجب یک برنامه کامل و ساختارمند‌ می‌شود در تلاش برای واقعیت بخشیدن به غیر ملموس‌ها و خلق شیوه بیان خود برای پردازش جهان پیرامون است.

آشناترین رمان معروف جهان : شازده کوچولو

شازده کوچولو رمان در مورد معماری

رمان شازده کوچولو از آثار ماندگار آنتوان دوسنت اگزوپری از کتابهای مناسب معماران است. این رمان با نگاه ماورایی خود به جهان در اولین نگاه در همان چند صفحه ابتدایی به وضوح قابل درک است. هواپیمای اگزوپری در سال ۱۹۳۵ که برای شکستن رکورد پرواز بین پاریس و سایگون پرواز‌ می‌کرد در صحرای بزرگ آفریقا دچار نقص فنی شد و به ناچار در همان‌جا فرود آمد. این حادثه موجب الهام شازده کوچولو شد که در آن شخصیت قهرمان داستان یعنی یک خلبانی بی‌نام پس از فرود در کویر با پسر کوچکی آشنا می‌شود. پسر به خلبان می‌گوید که از سیاره‌‌ای دوردست می‌آید و آن‌قدر آنجا زندگی کرده که روزی تصمیم می‌گیرد برای اکتشاف سیاره‌های دیگر دیار خود را ترک کند.

هر معماری از آن جهت باید این کتاب را بخواند که اگزوپری در آن شما را با داستان زیبا و شگفت‌انگیز در مورد یک کودک همراه‌ می‌کند که در آن قدرت احساسات، تجربیات مختلفی را برای شما به بار خواهند آورد. اگرچه این رمان معوف جهان چندان دور و دراز نیست اما در یادآوری به ما در مورد آنچه که برای مردم مهم است، روابط، روان سالم و کارهایی که باید در خصوص این موارد صورت دهیم کاملاً موفق عمل‌ می‌کند. شازده کوچولو شما را وا‌ می‌دارد که خارج از چهارچوب‌های رایج به تفکر بپردازید.

آقای استرلیتس

رمان «Austerlitz» اثر برجسته‌‌ای از وینفرید گیورگ زبالد نویسنده و ادیب مشهور آلمانی یکی دیگر از داستان‌ها و کتاب‌هایی است که هر معماری باید آن را بخواند. ماجرای محوری کتاب در مورد سرگذشت دانشمندی به نام آقای ژاک آسترلیتسِ متولد سال ۱۹۳۴ است که تازه پس از اتمام تحصیلات دانشگاهی به ریشه و تبارش پی می‌برد و به تحقیق در مورد سرنوشت اش می‌پردازد.

زبال با بهره‌گیری از تبحر خود در استفاده از شگردهایی همچون جملات فرعی و بدل، شخصیت‌سازی از طریق افعال و واژه‌هایی خاص و نیز ترفند استفاده از جملاتی طولانی و چندین صفحه‌ای و نیز نقل قول‌های نا مستقیم از آسترلیتس از زبان راوی، داستانی را شکل‌ می‌دهد که حول خلق هویت از طریق حافظه و برقراری ارتباط میان راوی آقای استرلیتس که اشتراکات زیادی در تاریخ و معماری دارند‌ می‌پردازد. از این رو این رمان فضاهای معماری را ارائه تصاویر برای تطابق کاملاً شرح‌ می‌دهد. این رمان سفری به درون عناصر و المان‌های تاریخچه معماری است.

و دیگر رمان معروف جهان برای معماران: سرچشمه

رمان معروف جهان : سرچشمه

رمان «سرچشمه» یکی دیگر از رمان‌هایی است که هیچ معماری نباید آن را از دست دهد. این رمان و کتاب از آن جهت مناسب معماران است که داستان اصلی آن در مورد تنش‌های ایجاد شده میان دو نیروی مخالف، به عنوان مثال مدرن و سنتی بودن‌ می‌پردازد. در این کتاب دو معمار به چالش کشیده شده‌اند. شخصیت اصلی رمان که یک معمار جوان و معروف به نام هوارد است دارای ویژگی‌های رفتاری خاص و منسجم است که مبارزه‌‌ای سنگین را با معیارهای رایج موجود در جامعه پی‌ می‌گیرد.

در مقابل این معمار جوان فردی به نام کیتینگ قرار دارد که بسیار زیرک، کینه جو و بی‌استعداد اما بسیار موفق است. داستان از این قرار است که طرح ساختمان اداری که توسط هوارد طراحی شده است توسط کیتینگ تغییراتی‌ می‌بیند تا بیشتر مطابق با میل و سلیقه مردن جامعه باشد. هوارد که به شدت از این کار ناراحت شده با استفاده از مواد منفجره ساختمان را به طور کامل تخریب‌ می‌کند. رمان سرچشمه شما را وا‌ می‌دارد که در مورد صداقت کارهای خود عمیقاً به فکر فرو روید و باورهای خود را از آنچه که فکر‌ می‌کنید در این دنیا مهم است را از طریق معماری به نمایش بگذارید.

الف و داستان‌هایی دیگر

کتاب معروف جهان : الف و داستان های دیگر

کتاب «الف و داستان‌هایی دیگر» اثر نویسنده معروف آرژانتینی خورخه لوئیس بورخس از دیگر داستان‌هایی در مورد معماری است که خواندن آن برای همه معماران واجب است. بورخس در داستان‌های کتاب‌ الف بسیار از نمادها و سمبل‌ها استفاده کرده است. سمبل‌هایی که هر کدام عناصری تکرارشونده در داستان‌های او و با مفهومی یکسان هستند. عناصری مانند فرم‌های هندسی، رنگ‌ها، نردبان، هزارتو که هر کدام نماد مفهومی خاص در داستان‌های او می‌باشند. بروخس مرز‌های را برای اینکه فضا و متعاقباً معماری چه می‌تواند باشد قرار‌ می‌دهد. این کتاب شاید ماورای امکان باشد اما در هر صورت پتانسیل تکامل را برای تجربیات و درک ما از فضاها را گسترش‌ می‌دهد.

و اما هفتمین رمان معروف جهان برای معماران: بیمار انگلیسی

رمان و کتاب «بیمار انگلیسی» اثر مایکل اونداتیه از دیگر داستان‌های مهمی است که خواندن آن به هر معماری توصیه‌ می‌شود. این رمان در مورد داستان زندگی به هم گره خورده چهار شخصیت با مشکلاتی فراوان را در خانه‌‌ای ایتالیایی در پایان جنگ جهانی دوم روایت‌ می‌کند. این چهار شخصیت عبارت از هانا، پرستاری خسته و درمانده؛ کاراواجو، دزدی زمین‌گیر و ناتوان؛ کیپ، سربازی محتاط و زیرک و بیمار انگلیسی بی‌نام و نشانی هستند که این بیمار انگلیسی سه شخصیت ذکر شده را درگیر معمایی عجیب‌ می‌کند. رمان بیمار انگلیسی، خواننده را به سفری چالش برانگیز، پیچیده و نامعلوم‌ می‌برد و مانند جریان شگفت‌انگیز به فرزندی گرفته شدن کیپ توسط مردی انگلیسی و عجیب که مربی خنثی کردن بمب او نیز هست، داستان، در غافلگیر کردن خوانندگان خود هرگز شکست‌ نمی‌خورد.

«گل رز یک رز و یک رز و یک رز … است». لایه‌هایی که در یک گل رز گرد هم آمده‌اند یا تبدیل به مکان یا شی‌ء به یک چیز کاملاً جدید از معانی و مفهوم‌های خاصی برای این رمان اونداتیه به شمار‌ می‌روند. علی‌رغم تمامی داستان‌های عجیب و غریبی که در این رمان روایت‌ می‌شود، از همه جالب‌تر روابط غیر قابل انکار میان فضا، خاطره و زمان است. این خاطره‌ها که در معماری خلاصه شده‌اند، نه تنها زیبا هستند بلکه تفکر افراد را نیز به تحرک وا‌ می‌دارد.

منبع
archdaily

قادر بیری

دانش آموخته دانشگاه تهران هستم. چند سالی میشه مشغول نوشتن هستم. اینکه چی شد و چجوری شد که به اینجا رسیدم٬ بماند. الان هم با افتخار عضو تیم تحریریه کارگشا هستم.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن